Новая Зямля: Куканія

Усяго пяць з паловай месяцаy. Сёньня y нас якi дзень?

– Першы панядзелак кветня.

– То спадзяюся да канца yрэсьня папiваць малiягранат, седзячы на плывучай тэрасе «Войстамскага лотра» з грашыма y кiшэнi. Але дакладна прадказаць не бяруся – на вадзе yсялякае здараецца.

– Не, такi варыянт мне не пасуе, – скрывiyся Юргель, з намаганьнем адводзячы позiрк ад чыгунку. – Паспытаю шчасьця y Аyцiме. Бывайце!

– Не разьвiтваюся. Мая прапанова застаецца y сiле, але на менш выгадных умовах.

Юргель раскланяyся i растаy у прыцемку.

Яyнут упэyненым рухам зьняy чыгунок з вуглёy, разьлiy мясную полiyку y тры талеркi, пакiнуyшы порцыю на донцы, i yкапаy чыгунок у прысак блiжэй да вагню. Па вячэры Барута зь Пясьцiлам дасталi з будану на заднiм плыце посьцiлкi i паклалiся спаць вакол вогнiшча.

Яyнут узяy сабе першую варту. Каля поyначы ён убачыy запыханага Юргеля y ненайлепшым настроi. Той бязь сiлаy упаy на зямлю побач зь iм.

– Я прымаю прапанову васпана.

Яyнут моyчкi падсунуy да яго чыгунок. Зьдзiyленым ён не выглядаy.

– Аyцiма – дзiyнае месца, – пачаy Юргель, пад’еyшы. – Нават, сказаy бы я, дзiyна негасьцiннае. Тамтэйшыя жыхары таркочуць нешта няyцямнае i не жадаюць прыкласьцi нiякiх намаганьняy, каб зразумець мiрнага госьця. Дапраyды, яны паставiлiся да мяне зь вiдавочнаю варожасьцю, хоць бы я не даваy для гэтага жаднае нагоды. Наадварот, каб залагодзiць злосьнiкаy, ажно iхны дэвiз прадэклямаваy.

– Гэта якi такi? – пацiкавiyся галоyны плытнiк.

– Етвызi – адрадытыса, нам, йiтвегам… – пачаy Юргель, але яго перарваy сухi Яyнутаy рогат.

– Хто навучыy цябе такой дураце?

– Годны яцьвяг сталага веку, якога я сустрэy па дарозе. На жартаyнiка не выглядаy анi.

– Ён яyна з тых, каго судзiны завуць русiнамi i yважаюць за здраднiкаy i падробак. Твой дэвiз – ня сама лепшы тактычны разьвязак: яцьвягi i йiтвегi – цi не найгоршыя ворагi.

– Баюся, мне цяжка зразумець падобную нелюбоy. І тыя, i другiя вiдавочна ёсьць гедзiмiнiчамi, якiя жывуць на адной зямлi, не адрозьнiваюцца выглядам i называюць сябе аднолькава.

Яyнут крахтануy:

– Яцьвягi лiчаць, быццам выключна яны ёсьць нашчадкамi легендарнага Гедзiмiна, i пахваляюцца тым, што паходзяць наyпрост ад самога князя. А русiны тут, маyляy, пятае кола y возе i жаднага дачыненьня да Гедзiмiна ня маюць. Йiтвегi, у сваю чаргу, упэyненыя, што яцьвягi – па-iхнаму «жмудзiны» – адно папрымазвалiся да князя, а папраyдзе да яго нiякiм бокам.

– Пачакай, васпане. Гедзiмiн – зусiм ня князь.