Новая Зямля: Куканія

Качаны скочвалi падрыхтаваныя бярвёны y ваду, зьбiваны зьбiвалi плыты, i надыходзiла чарга плытнiкаy. Яны таксама карысталiся зь веснавое паводкi, каб учас прамiнуць мялiзны. За Патрымпусам рака заставалася прахадною i y лiпцы, па малой вадзе, а вось верхнюю плынь сьпяшалiся пакiнуць ззаду як мага раней.

– Ідзём мы, вядома, ня yлегцы. Вязём з сабой футра, мёд, зацукраваных кузькаy, пылок гальшанскае вячорнiцы, iншую драбязу – на поyднi yсё гэта y навiнку. Дарогай ловiм рыбы на пад’едак i правяльваньне. Падыходзiм да прыстаняy на абодвух берагох – i да нальшчанскiх, i да яцьвяскiх.

Абменьваемся зь мясцовымi. У адных купляем патаньней, iншым прадаём падаражэй – нiчога звышскладанага. Назад з Войстаму вяртаемся з караванамi сухiм шляхам празь Дзяволтву. У Дайнаве спыняемся y Пукеiку ды Бiкшах, а там i да дому недалёка. Ладна, годзе балакаць, кашы yжо й няма.

Яyнут падняyся i павабiy Юргеля пальцам да плыту.

– Цi даводзiлася табе хадзiць на чымсьцi падобным?

Юргель кiнуy вока на плыт з трох зьвёнаy, прыцмокнуy языком i прамармытаy нешта няyцямнае, што пры пэyным жаданьнi можна было прыняць за станоyчы адказ.

Яyнут такога жаданьня ня меy.

– Чаго ты барузьдзiш як боyдзiла дурное? Скажы выразна.

Юргель згадаy, як некалi слугаваy на «Макулiнцы», калi пан Анцута выправiyся быy да yтокi Вяльлi, у вiленскi порт. Вандроyка туды i назад цягнулася ня больш за пару гадзiнаy. Ён упэyнена прамовiy:

– Мне даводзiлася хадзiць да Балтыцкага мора на плывучым доме, дзе я выконваy даручэньнi самога вялiкалiтоyскага падкаморага.

Яyнут уздыхнуy:

– Касьмiчныя караблi, плывучыя дамы, казачныя месты i моры – мы яшчэ не на вадзе, а я yжо сыты па горла тваiмi балачкамi. Май наyвеце, цярплiвасьць мая даволi абмежаваная. А вось злосьць – не.

Барута зь Пясьцiлам сумна пакiвалi.

Яyнут пацягнуy Юргеля на прывязаны ля берагу плыт. Той, забiраючыся, намачыy ногi y халоднай вадзе i скрывiyся. Гэта не абмiнула Яyнутавае yвагi:

– Нiчога, звыкайся, шчэ ня раз прыйдзецца yвалiцца y ваду: цэлы дзень скакацьмеш па сьлiзкiх бярвёнах.

Прамокнуць тут ня сама страшнае. Галоyнае, каб камлi не раздушылi альбо пад сабой не пахавалi. Патануць у такой сьцюдзёнцы – справа няхiтрая. Альбо нагу зламаць, як Рукля. Увесь твой спрыт прыдасца. То згадвай, як даваy лататы з заезнага двару – гэта будзе не залiшнiм.

Юргель распрастаyся на плыце i адчуy, як гуляюць пад iм шэрыя бярвёны – узапраyды патрабавалася пэyная звычка, каб астояцца.