Сляды волатаў

Дробнае птаства непрыкметна i дружна прылятае вялiкiмi чародамi, рассяляецца па лясах, узлесках, парках, садах i пачынае ладзiць новыя гнёзды. Іх вясновыя спевы не змаyкаюць з самага рання i да заходу сонца. Птушыны грай не моyкне yсю вясну i першую палавiну лета. Калi адспявае свае песнi i замоyкне салавей, яго заменiць не меней галасiстая варакушка. Да палавiны лета большасць птушак ужо выводзяць птушанят, гадуюць iх, у гэты час менш часу застаецца бацькам на спевы, але зусiм птушкi не замаyкаюць.

У другой палавiне лета птушкi гуртуюцца y чароды, набiраюцца сiлы i дужасцi, каб з надыходам восенi i першых халадоy зноy адляцець у вырай, у цёплыя краiны.

Кожная птушка ляцiць у выбраны ёю час – з пачатку i да самай позняй восенi, ляцяць удзень i ноччу. Многiя ляцяць ажно y Афрыку.

Але ёсць птушкi, якiя ляцяць у вырай не чародамi, як большасць. Самая маленькая дзiкая палявая курачка – перапёлка, нястомнае «пiць-палоць» якой чуваць у лугах, у палях усё лета, у адзiночку вярнулася з выраю, у адзiночку адправiцца туды на пачатку восенi.

Гэтаксама знiкае i драч, дзяркаты голас якога чутны летам на балотах, але yбачыць якога – рэдкая yдача, бо ён актыyны пераважна yначы. Лятае ён неахвотна, затое хутка бегае. Таму людзi гавораць, што драч у вырай пяшком ходзiць. Але гэта няпраyда, драч можа ляцець доyга i нястомна, бо, каб трапiць у Афрыку, дзе ён зiмуе, яму трэба пераляцець цераз усё Чорнае мора.

Ды не ва yсiх птушак вырай у далёкiх заморскiх краiнах. Гракi, кнiгаyкi, дзiкiя галубы i многiя iншыя ляцяць у Балгарыю, Чэхiю, Францыю, Англiю – у Паyднёвую i Заходнюю Еyропу.

І наша Беларусь для паyночных птушак з’яyляецца поyднем. Калi пачынаюць набiраць сiлу халады, з’яyляюцца y нас чубатыя амялушкi, паyночныя жаyранкi i iншыя птушкi. Асаблiва будуць цешыць наша вока зiмою чырванагрудыя снегiры, якiя на аснежаных кустах падобныя на кветкi.

Лоша

Прыгожа свяцiyся вераснёyскiм сонцам дзень. Ветрыку амаль не было. У прасторным негустым лесе драмалi пад сонцам маладыя бярозкi.

Ледзь трапяталi лiсцем асiнкi. Маyчалi сваёй строгай зелянiнай нячастыя мiж iх ялiнкi. Бледна-лiловымi кветкамi цвiy верас. Зелянела папараць, зрэдку пабiтая кропелькамi восеньскай iржы. Высока тырчала пiкамi рэдкая лесавая трава.

Але самымi прыгожымi былi ваyнянкi, якiх яшчэ ваyнухамi завуць. Грыбы чырвона-рыжыя, яркiя шапачкi, па краях якiх бачыyся шэранькi пушок, яны шчодра засялялi гэты лес. Маладыя, крамяныя, быццам назнарок выступалi на вочы грыбнiку.