Сляды волатаў

А y рускiх захавалася назва, дадзеная месяцу y гонар старажытнарымскага iмператара Юлiя Цэзара, – «июль».

Лiпень – самы цёплы месяц года i самы дажджлiвы. Вiльгаць спрыяе росту травы i лугавых кветак. Самае смачнае сена атрымлiваецца з травы, якая цвiце. Таму сяляне i гавораць: «Хоць i шкада кветак, але касi луг, пакуль цвiце».

На вадзе зацвiтаюць белыя гарлачыкi, жоyтыя збаночкi, у самой вадзе з’яyляецца шмат водарасцей, надаючы ёй зялёную афарбоyку, таму i гавораць, што вада «цвiце». У ёй не перастаюць нераставаць нястомныя верхаводкi, уюны.

А рак надзеy ужо новы панцыр i пачынае выходзiць на паляванне.

Даспяваюць сунiцы, малiны, касцянiцы, бруснiцы, чарнiцы, буякi, чорныя i чырвоныя парэчкi.

Цвiце бульба, пачынае на yзгорках бела-ружовiцца грэчка, блакiтным морам цешаць вока льняныя палi.

Лес пацiшэy ад птушыных галасоy, птушкi гуртуюцца y перададлётныя чароды, iм трэба кармiцца, набiрацца сiлы для пералёту.

У глушцоy, цецерукоy, рабчыкаy, чапляy, гусей, качак пачынаецца лiнька, i вадаплаyныя y гэты час сядзяць, схаваyшыся, у надводных зараснiках.

Лiсяняты разам з бацькамi yжо спрабуюць паляваць на маленькiх зайчыкаy, на мышак. Маладыя ваyкi таксама выходзяць на пробныя паляваннi.

Па лiпеньскiм надвор’i людзi спрабуюць прадказваць, якой будзе зiма: «Калi yлетку на сонцы напячэшся, то yзiмку з холаду натрасешся».

3 лiпеня – Дзень Незалежнасцi Рэспублiкi Беларусь (Дзень Рэспублiкi).

Жнiвень

Месяц развiтання з летам. Жнiyнем яго беларусы называюць таму, што сама жнуць збажыну.

Украiнцы – серпенем, бо калiсьцi жалi сярпамi. А па-руску жнiвень – «август», так названы калiсьцi y гонар рымскага iмператара Актавiяна Аyгуста.

У жнiyнi таксама многа цёплых дзён, але yсё часцей i часцей прыходзяць прахалодныя ночы, кладуцца на траву золкiя ранiшнiя росы.

Адчуваецца подых восенi, карацеюць днi, даyжэюць ночы, пад ранiцу наплываюць густыя туманы. Часта iдуць дажджы, няхай i не зацяжныя, але шчодрыя на ваду, амаль лiyневыя.

Пачатак жнiyня мала чым адрознiваецца ад лiпеня.

Але нестае ранейшага буяння кветак. З’яyляюцца першыя жоyтыя стужкi y косах бярозак. Спеюць яблыкi. Пачынаюць чырванець рабiны, шыпшыны.

Пачынаецца адлёт птушак у вырай. У лесе yжо рэдка пачуеш бесклапотны птушыны спеy.

Пачынае назапашваць на зiму тлушч мядзведзь, якi не таyсцеy раней, каб не было горача. А зараз ён нястомна есць ягады, арэхi, жалуды, карэньчыкi раслiн. Яму трэба назапасiць на зiму чатыры-пяць пудоy тлушчу.