Вяртанне з апраметнай

Фiлiн раптам злавiy сябе на думцы, што было б лепш, каб Бусел не выратаваy яго, няхай бы ляснуyся аб зямлю, i на тым усё скончылася…

Праз гадзiну Бусел прачнуyся, i яны моyчкi дакапалi яму. Фiлiн накiдаy у яе ламачча, i гэтак жа моyчкi пачалi закiдваць пяском.

– А як жа аркестранты? – выскаляючыся, смяяyся Бусел. – I слова трэба сказаць. Так што, Васiль, гавары, а я паслухаю, нячаста такое здараецца.

Бусел упершыню назваy Фiлiна сапраyдным iмем, i Фiлiна ажно страсянула. Ён з удзячнасцю, пацяплелым, нават расчуленым позiркам паглядзеy на Бусла.

Халадок i трывога, што поyнiлi душу, раптам расталi, у гэтую хвiлiну яму захацелася стаць ранейшым, не запэцканым крывёй i злачынствамi, захацелася на yвесь свет крыкнуць, што ён нiякi не Фiлiн, а Васiль Мароз i хоча, каб людзi ведалi гэта.

– Я не поп, – унiкаючы Буславых вачэй, сiлячыся перамагчы хвiлiнную слабасць, панурыyся Фiлiн; ён адвярнуyся i таропка пачаy закiдваць зямлёй яму.

Калi справа была скончана, Бусел абапёрся на рыдлёyку i тэатральна, са скрухай у голасе, усклiкнуy:

– Вось i yсё, быy капiтан мiлiцыi Андрэй Бусел – i няма.

– Так будзе лепш, – стомлена yздыхнуy Фiлiн i сцiшана дадаy: – Лепш для yсiх нас.

– Паслухай, Васiль, мне yвесь час карцiць спытаць… – Бусел прымоyк, шукаючы патрэбныя словы. – Што з табой здарылася? Мы ж разам збiралiся паступаць вучыцца y школу мiлiцыi. Памятаеш, пра што марылi?

– Чалавек мяркуе, Бог дае… – ухiлiyся ад прамога адказу Фiлiн i, не жадаючы дзялiцца асабiстым, дадаy: – Маёй цяперашняй «прафесii» адвакат не патрэбны.

Больш былыя сябры-дэсантнiкi не размаyлялi, а дакладней, ад гаворкi yхiляyся Фiлiн. Як толькi прыйшлi y хату, ён, апрануты, у абутку, распластаyся на жалезным ложку i праляжаy, не мяняючы паставы, да самага вечара. Бусел некалькi разоy спрабаваy з iм загаварыць, але Фiлiн рабiy выгляд, што спiць.

Вечарэла. Апошнiя сонечныя промнi яшчэ слiзгалi па вершалiнах дрэy, а з лесу пачаy ужо выпаyзаць восеньскi халаднаваты, няyтульны змрок.

Фiлiн нарэшце yстаy, засмалiy цыгарку i, заклаyшы рукi за спiну, затупаy туды-сюды па хаце, думаючы пра нешта сваё. У хаце было цемнавата, шэрань, што прабiвалася y вокны, асвятляла толькi два сталы з гарой непрыбраных бляшанак з-пад кансерваy i пустыя бутэлькi. Фiлiн кiнуy недакурак на падлогу i з нейкай незразумелай злосцю абцасам чаравiка расцёр яго y пыл. Потым рэзка адсунуy ложак, адкiнуy некалькi дошак – там была схованка.